Sáng 23/6, tại TP. Hải Phòng, Đoàn công tác của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tạ Đình Thi dẫn đầu đã có cuộc làm việc với Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng nhằm phục vụ thẩm tra dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi).
Toàn cảnh cuộc làm việc với Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng
Tham dự cuộc làm việc có các Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường: Đỗ Đức Hồng Hà, Nguyễn Thị Mai Phương; các thành viên của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường; đại diện Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp; đại diện một số Bộ, ngành; đại diện các Sở, ngành hữu quan của TP. Hải Phòng cùng Ban lãnh đạo và cán bộ Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi phát biểu tại cuộc làm việc
Phát biểu tại cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi cho biết, mục đích của Đoàn công tác là khảo sát, đánh giá tình hình thực thi pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo từ thực tiễn của một doanh nghiệp khai thác cảng giữ vai trò nòng cốt; đồng thời lắng nghe các kiến nghị từ thực tiễn để phục vụ nghiên cứu, thẩm tra dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi).
Lần sửa đổi Luật này có phạm vi rộng: mở rộng sang quản lý, sử dụng không gian biển và bổ sung cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù, chuyển mạnh từ tư duy quản lý, kiểm soát tài nguyên sang quản trị tổng hợp không gian biển gắn với phát triển bền vững kinh tế biển. Vì là doanh nghiệp trực tiếp được giao, sử dụng khu vực biển để đầu tư, khai thác hạ tầng cảng, tiếng nói của Cảng Hải Phòng có ý nghĩa thực tiễn rất quan trọng.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi phát biểu tại cuộc làm việc
Trong nội dung cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Tạ Đình Thi đề nghị Cảng Hải Phòng tập trung báo cáo, thảo luận theo 04 nhóm chính sách của dự án Luật (theo Tờ trình của Chính phủ).
Chính sách 1 về quản lý, sử dụng không gian biển; giao, cho thuê, đăng ký khu vực biển; phân định trách nhiệm quản lý gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh. Từ thực tiễn đầu tư, khai thác hệ thống bến cảng, Đoàn công tác đề nghị làm rõ những thuận lợi, vướng mắc trong thủ tục giao, sử dụng khu vực biển và thủ tục đầu tư dự án bến cảng trên biển; mức độ chồng chéo giữa các thủ tục chuyên ngành (giao khu vực biển, môi trường, đất đai, xây dựng, hàng hải); và kiến nghị đối với mô hình “một đầu mối”, một cửa liên thông nhằm rút ngắn thời gian, chi phí chuẩn bị đầu tư.
Chính sách 2 về quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sử dụng khu vực biển; chuyển nhượng, cho thuê, góp vốn, thế chấp; chuyển mục đích sử dụng khu vực biển. Phó Chủ nhiệm Tạ Đình Thi cho biết, Cảng Hải Phòng là doanh nghiệp trực tiếp được giao, sử dụng khu vực biển để đầu tư, khai thác bến cảng, Đoàn đề nghị Cảng cho ý kiến về việc quy định rõ quyền, nghĩa vụ và nghĩa vụ tài chính của tổ chức được giao khu vực biển; mối quan hệ pháp lý giữa quyền sử dụng khu vực biển với quyền sử dụng đất đối với phần diện tích hình thành sau lấn biển; thời hạn và tính ổn định của quyền sử dụng khu vực biển nhằm bảo đảm an toàn pháp lý cho các dự án hạ tầng cảng có thời gian hoàn vốn dài.
Các đại biểu tham dự cuộc làm việc
Đối với nhóm chính sách 3 về kiểm soát ô nhiễm môi trường, bồi thường thiệt hại do ô nhiễm dầu, cải thiện, phục hồi môi trường, bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển. Từ hoạt động nạo vét, duy tu luồng hàng hải, vũng quay và khu nước trước bến, Đoàn công tác đề nghị làm rõ những vướng mắc trong việc xử lý, đổ và nhận chìm vật, chất nạo vét; công tác kiểm soát ô nhiễm từ hoạt động cảng; cùng định hướng, chi phí chuyển đổi sang cảng biển xanh, sử dụng hệ thống điện bờ (OPS) đáp ứng yêu cầu giảm phát thải của ngành hàng hải.
Nhóm chính sách 4 về cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ đặc thù, vượt trội để thúc đẩy phát triển mạnh mẽ các hoạt động kinh tế trên biển, hải đảo. Trong bối cảnh Hải Phòng đẩy mạnh phát triển hệ thống cảng nước sâu Lạch Huyện và Khu thương mại tự do, Đoàn đề nghị Cảng kiến nghị cụ thể về cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư bến cảng, hạ tầng cảng xanh và điện bờ; cơ chế sử dụng không gian biển đa mục đích và điều phối liên ngành cho dự án chiến lược; cơ chế huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng; và chính sách thúc đẩy chuyển đổi số trong khai thác cảng (cảng thông minh), gắn ưu đãi đầu tư với tiêu chuẩn xanh, giảm phát thải.
Cảng Hải Phòng kiến nghị gỡ vướng về hạ tầng, chuyển đổi xanh và thủ tục hành chính
Báo cáo với Đoàn công tác, ông Phạm Hồng Minh – Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng đưa ra một số đề xuất, kiến nghị trọng tâm. Về vấn đề hạ tầng Cảng nước sâu, Cảng Hải Phòng kiến nghị xem xét một số cơ chế đặc thù: phát huy tối đa vai trò của Khu thương mại tự do gắn với khu bến cảng Lạch Huyện theo mô hình các trung tâm trung chuyển quốc tế thành công trên thế giới, đồng thời hình thành hệ sinh thái logistics, phân phối và thương mại quốc tế phía sau cảng. Hoàn thiện cơ chế thuế và quản lý thuế đối với hàng hóa, hoạt động đầu tư và kinh doanh trong Khu thương mại tự do theo hướng đơn giản, minh bạch, ổn định và phù hợp với thông lệ quốc tế. Nghiên cứu áp dụng cơ chế phí và lệ phí hàng hải có tính cạnh tranh đối với hàng trung chuyển quốc tế và tàu mẹ tuyến xa. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và áp dụng mô hình quản lý hiện đại đối với cảng trung chuyển quốc tế.
Ông Phạm Hồng Minh – Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng đưa ra một số đề xuất, kiến nghị
Với vấn đề nạo vét và nhận chìm, Cảng kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp các địa phương hoàn thiện và công bố công khai bản đồ tọa độ các khu vực được phép nhận chìm trong Quy hoạch không gian biển quốc gia để doanh nghiệp chủ động lựa chọn khi lập dự án. Đồng thời, đề xuất cải cách thủ tục bằng cách tích hợp thủ tục cấp Giấy phép nhận chìm biển vào quy trình phê duyệt Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM).
Vấn đề chuyển đổi xanh và điện bờ, Công ty kiến nghị cần sớm ban hành hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia; các định mức, đơn giá và hỗ trợ doanh nghiệp về thủ tục, thuế, phí, tìm kiếm các nguồn tài chính từ các nước/chính phủ hoặc các tổ chức bảo vệ môi trường để hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình huy động vốn thực hiện các dự án chuyển đổi phát triển cảng xanh.
Vấn đề quyền sử dụng khu vực biển, Cảng Hải Phòng kiến nghị bổ sung một chương/điều riêng quy định về "Quyền tài sản đối với khu vực biển được giao có thu tiền sử dụng biển".
Ngoài ra, Công ty cũng đưa ra đề xuất, kiến nghị liên quan đến các vấn đề thủ tục “Một đầu mối”, công nghệ và quản trị cảng thông minh, chuỗi logistics tích hợp, bồi thường ô nhiễm dầu…
Các đại biểu tham dự cuộc làm việc
Cần làm rõ hơn các đề xuất, cung cấp số liệu định lượng thực tế phục vụ thẩm tra dự thảo Luật
Tại cuộc làm việc, các thành viên Đoàn công tác đề nghị Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng tiếp tục làm rõ hơn các đề xuất, cung cấp số liệu định lượng thực tế để phục vụ công tác thẩm tra luật một cách chính xác, tập trung vào các nhóm vấn đề chính, bao gồm: việc định danh quyền sử dụng khu vực biển là quyền tài sản để tạo điều kiện thuận lợi cho việc thế chấp và huy động vốn hạ tầng; việc xây dựng cơ chế một cửa và hội đồng thẩm định liên ngành nhằm tối giản thủ tục hành chính cho các dự án đầu tư trên biển.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Đỗ Đức Hồng Hà phát biểu
Về vấn đề chuyển đổi xanh, Đoàn kiến nghị Cảng Hải Phòng nghiên cứu bổ sung các đề xuất cụ thể để phát triển cảng xanh như về hạ tầng điện lực, điện bờ (đề xuất vào sửa đổi Luật Điện lực), vấn đề phát triển cây xanh quanh khu vực cảng…Ngoài ra, đề nghị phía Công ty làm rõ hơn các đề xuất xung quanh vấn đề cơ chế tài chính cho chuyển đổi số, chuyển đổi xanh từ thực tiễn vướng mắc của đơn vị.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thị Mai Phương nêu các nội dung cần làm rõ
Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Ngô Sỹ Cường cho ý kiến
Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Vương Quốc Thắng phát biểu
Ông Bùi Thanh Tùng – Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP. Hải Phòng, ĐBQH khoá XIV
Ông Nguyễn Quốc Toản - Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu ghi nhận, làm rõ một số vấn đề
Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi thay mặt Đoàn công tác ghi nhận các ý kiến trao đổi, thảo luận sâu sắc của Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng. Qua khảo sát và trao đổi, Đoàn nhận thấy những định hướng phát triển cảng xanh, cảng thông minh và việc liên doanh chiến lược với các tập đoàn hàng đầu thế giới như TIL/MSC là bước đi đúng đắn, hiện thực hóa mục tiêu đưa Hải Phòng trở thành trung tâm logistics quốc tế.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi phát biểu kết luận cuộc làm việc
Đối với các nội dung cụ thể, về quản lý không gian biển và quy hoạch vị trí nhận chìm, Đoàn ghi nhận kiến nghị xác đáng về việc phải tích hợp và công bố công khai các khu vực được phép nhận chìm ngay trong Quy hoạch không gian biển quốc gia. Đồng thời, cần nghiên cứu quy định kéo dài thời hạn giấy phép nhận chìm (từ 3 năm lên 5-10 năm) đối với các hoạt động nạo vét duy tu định kỳ để giảm gánh nặng thủ tục lặp lại cho doanh nghiệp.
Về cải cách thủ tục hành chính "Một cửa liên thông", Đoàn công tác cho biết, mục tiêu cắt giảm 2-3 thủ tục hành chính thông qua mô hình "Một đầu mối" mà Công ty đề xuất là cần thiết. Đoàn sẽ tiếp thu kiến nghị về việc thiết lập Hội đồng thẩm định liên ngành để thẩm định đồng thời các khía cạnh: phù hợp quy hoạch, tác động môi trường, an ninh quốc phòng và an toàn hàng hải. Việc giao quyền quyết định tập trung cho chính quyền địa phương đối với các dự án ven cảng cũng sẽ được cân nhắc kỹ lưỡng trong dự thảo Luật.
Về chính sách đặc thù cho cảng trung chuyển và chuyển đổi xanh, Đoàn công tác ủng hộ kiến nghị xây dựng hành lang pháp lý cho Khu thương mại tự do gắn với cảng nước sâu Lạch Huyện. Trong đó, cần có các chính sách ưu đãi vượt trội về thuế, phí sử dụng khu vực biển (giảm 30-50%) cho các dự án logistics đa phương thức và dịch vụ hậu cần sau cảng. Đặc biệt, về lộ trình Cảng xanh, Đoàn ghi nhận nhu cầu hỗ trợ tài chính và ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về hệ thống điện bờ (OPS) để bù đắp chi phí đầu tư lớn và khuyến khích các hãng tàu quốc tế tuân thủ.
Quang cảnh cuộc làm việc
Về chuyển đổi số và dữ liệu biển, Phó Chủ nhiệm Tạ Đình Thi nhấn mạnh, việc xây dựng kiến trúc dữ liệu chung và chuẩn kết nối API giữa doanh nghiệp cảng với các cơ quan quản lý (Hải quan, Biên phòng, Cảng vụ) là nền tảng để xây dựng cảng thông minh. Dự thảo Luật sẽ nghiên cứu bổ sung quy định về trách nhiệm chia sẻ dữ liệu hai chiều giữa Nhà nước và doanh nghiệp để nâng cao năng lực dự báo và điều hành sản xuất.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi cho biết, các kiến nghị mang tính thực tiễn của Cảng Hải Phòng sẽ được Đoàn công tác tổng hợp, phân tích kỹ trong Báo cáo thẩm tra dự án Luật trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026).
Đoàn công tác khảo sát thực tế tại Bến cảng Container Quốc tế số 3, 4 Lạch Huyện
Đoàn công tác khảo sát thực tế tại Phòng điều hành Bến cảng
Nguồn: Cổng thông tin điện tử Quốc hội
1800.55.55.22