Cảng Hải Phòng trên hành trình mới năng động và sáng tạo

Phát biểu của ông Nguyễn Hùng Việt Chủ tịch HĐTV - Tổng giám đốc Cảng Hải Phòng
 
Tròn 140 năm xây dựng và phát triển (từ năm 1874), đồng hành cùng thành phố Hải Phòng trong suốt chiều dài lịch sử - Cảng Hải Phòng, cảng biển thân thương của miền Bắc Việt Nam sẽ bước vào hành trình mới với tên gọi “Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng” kể từ ngày 1/7/2014.

140 năm là khoảng thời gian không dài so với lịch sử, nhưng lại đánh dấu cả một chặng đường gian nan, thử thách nhưng rất đáng tự hào của người công nhân Cảng trên mảnh đất cửa biển đầy sóng gió mặn mòi này. Với 6 kho hàng và 3 cầu tàu đầu tiên được xây dựng từ thời thuộc Pháp, đến hôm nay Cảng Hải Phòng đã trở thành Cảng biển hiện đại nhất, đầu mối giao thông, kinh tế, an ninh, đối ngoại và quốc phòng của miền Bắc, là một trong những cảng biển lớn nhất của cả nước.
Đứng trước mốc chuyển giao lịch sử cũng là dịp nhìn nhận lại cả quá trình xây dựng, phát triển và trưởng thành của Cảng Hải Phòng. Năm 1955, thành phố Hải Phòng được giải phóng, bước vào công cuộc khôi phục kinh tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Ngày 21/3/1956, Cảng Hải Phòng được Bộ Giao thông và Bưu điện quyết định thành lập trực thuộc Ngành vận tải thủy, với mô hình là doanh nghiệp Nhà nước, hoạt động trong lĩnh vực Dịch vụ xếp dỡ, vận tải hàng hóa, kinh doanh kho bãi và cung ứng dịch vụ hàng hải. Từ những năm 1970, việc xây dựng cải tạo Cảng Hải Phòng với sự giúp đỡ của Chính phủ Liên Xô đã được triển khai ngay cả khi vừa sản xuất, vừa chiến đấu chống chiến tranh phá hoại. Cán bộ công nhân Cảng đã cùng thành phố và ngành giao thông vận tải chiến thắng hai cuộc chiến tranh bao vây phong tỏa Cảng, giữ vững nhiệm vụ chiến lược tiếp nhận hàng nhập khẩu, viện trợ từ nước ngoài bằng đường biển, góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và chi viện cho chiến trường miền Nam.
Khi non sông nối liền một dải, trong bối cảnh vừa thoát khỏi chiến tranh, Cảng Hải Phòng gặp vô vàn khó khăn, đòi hỏi phải tổ chức lại sản xuất, đẩy mạnh đầu tư, tích cực ứng dụng các tiến bộ khoa học-kỹ thuật vào sản xuất. Cảng Hải Phòng đã đẩy nhanh công cuộc xây dựng và khai thác cảng, đưa sản lượng hàng hóa thông qua năm 1977 lên 3,4 triệu tấn, tăng 10% so với công suất thiết kế.

Do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế, chính trị, thị trường Đông Âu  chiếm 64% (1989) giảm xuống còn 10,3% (1993). Cán bộ công nhân Cảng đã chung sức đồng lòng, vượt qua từng giai đoạn khó khăn, đưa sản xuất ổn định và tăng trưởng. Vào thời kỳ đổi mới, Cảng Hải Phòng quản lý, khai thác 17 cầu tàu. Năm 1995, sản lượng qua Cảng đạt 4,5 triệu tấn, doanh thu 209,3 tỷ đồng.
Vận dụng sáng tạo đường lối xây dựng nền kinh tế hoạt động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, Cảng Hải Phòng đã đề ra kế hoạch và biện pháp đồng bộ để xây dựng phát triển hệ thống cầu cảng, đầu tư phương tiện thiết bị. Tháng 7/1996 Cảng Hải Phòng thực hiện dự án cải tạo nâng cấp Giai đoạn I bằng vốn vay ODA Nhật Bản để cải tạo và xây dựng mở rộng bến container Chùa Vẽ, cầu tàu mới theo tiêu chuẩn quốc tế và hệ thống thiết bị chuyên dùng xếp dỡ container. Năm 2002 hoàn thành giai đoạn 1, Cảng Hải Phòng triển khai tiếp Dự án Giai đoạn II, sử dụng vốn vay (ODA) Nhật Bản với tổng mức đầu tư tương đương 126 triệu USD - Xây dựng luồng tàu mới đạt độ sâu -7,2 mét,  hoàn thiện 5 bến container Chùa Vẽ, đưa khu vực này thành bến xếp dỡ container hiện đại và lớn nhất khu vực phía Bắc, có công suất xếp dỡ 500.000 Teus container/năm. Tháng 7 năm 2007, Cảng đã tiếp nhận và đưa vào sử dụng toàn bộ kết quả dự án Giai đoạn 2, tạo tiền đề nâng sản lượng hàng hóa năm 2008 đạt xấp xỉ 14 triệu tấn, tổng doanh thu đạt 957,2 tỷ đồng.

Để hiện đại hóa Cảng trong xu thế hội nhập và phát triển, đón trước những vận hội mới, từ năm 2003 Cảng Hải Phòng đã triển khai Dự án Tân Cảng Hải Phòng tại Đình Vũ, đầu tư xây dựng 07 cầu tàu bằng nội lực từ nguồn vốn tự tích lũy và huy động, tổng chiều dài 1.405 mét. Đến ngày hôm nay, Cảng Hải Phòng đã hoàn thành toàn bộ 7 cầu tàu của Tân Cảng Hải Phòng tại Đình Vũ (trong đó có 02 cầu tàu Công ty CP ĐT và Phát triển Cảng Đình Vũ quản lý do Cảng Hải Phòng nắm giữ 51% cổ phần). Đây là cảng biển đầu tiên tại thành phố Hải Phòng có đủ điều kiện kỹ thuật cho phép tầu 2 vạn tấn đầy tải ra vào làm hàng, với năng lực xếp dỡ đạt trên 15 triệu tấn/năm.

Tính đến năm 2013, Cảng Hải Phòng đang trực tiếp quản lý, khai thác 21 cầu tầu, tổng chiều dài 3.546 mét với sản lượng đạt 18,8 triệu tấn; doanh thu 1.425 tỷ đồng. Cảng Hải Phòng hiện đang sử dụng trên 250 trang thiết bị xếp dỡ hiện đại phù hợp với công nghệ khai thác cảng container như: cần cẩu nổi, cần trục giàn QC, cần trục chân đế, cần cẩu giàn RTG, cần trục bánh lốp, nâng hàng Fork lift, nâng hàng reach stacker… Cảng Hải Phòng có vốn góp vào 12 công ty, trong đó có 2 công ty cổ phần Cảng nắm giữ phần vốn chi phối.

Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và Thành phố nói chung và lĩnh vực dịch vụ kinh tế biển nói riêng thì Cảng Hải Phòng đã có những bước phát triển cả về quy mô, trình độ KHKT và sự chuyển đổi về mô hình tổ chức.  

- Trong 4 năm (2000-2003) Cảng Hải Phòng đã hoàn thành cổ phần hóa 04 đơn vị thành viên và thành lập mới 01 công ty cổ phần. Đồng thời sắp xếp lại mô hình tổ chức của Cảng: sáp nhập 04 đơn vị và chuyển giao Trường mầm non về ngành giáo dục Thành phố. Năm 2010 cổ phần hóa 01 đơn vị trực thuộc.

- Ngày 12/10/2007 Bộ Giao thông vận tải ra quyết định số 3088/QĐ-BGTVT chuyển Cảng Hải Phòng thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên. Đây là một bước ngoặt đánh dấu sự đổi mới toàn diện của Cảng, tạo điều kiện và tiền đề để Cảng có những thay đổi về chất, phát huy quyền tự chủ trong kinh doanh; nhanh chóng nâng cao năng lực quản lý, điều hành, năng lực cạnh tranh trên thị trường, phù hợp với xu thế phát triển chung của nền kinh tế đất nước.  

- Thực hiện quyết định số 276/QĐ-TTg ngày 04/02/2013 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án tái cơ cấu Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam giai đoạn 2012 - 2015, bảo đảm Tổng công ty Hàng hải Việt Nam sẽ tập trung vào 3 lĩnh vực chính là vận tải biển, khai thác cảng biển và dịch vụ hàng hải; Cảng Hải Phòng đã hoàn thành cổ phần hóa doanh nghiệp theo đúng tiến độ đề ra, chính thức mang tên “Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng” từ ngày 1 tháng 7 năm 2014. 

 Với mô hình sản xuất và quản lý mới, mục tiêu định hướng phát triển cảng đã được xác định nhất quán:

- Tiếp tục đảm bảo sự ổn định phát triển sản xuất, ổn định việc làm và thu nhập của người lao động, bảo toàn và phát triển vốn, giữ vững và phát triển thị trường.giữ vững lợi thế cạnh tranh.

- Tiếp tục huy động vốn để mở rộng phát triển Cảng và là tiền đề tham gia vào thị trường vốn.

- Khai thác, tận dụng tối đa hệ thống cơ ở hạ tầng và thiết bị hiện có. Tiếp tục phát triển Cảng Hải Phòng theo hướng đi lên hiện đại hóa, nâng cao năng suất và chất lượng dịch vụ của cảng thông qua các chương trình đầu tư chiều sâu, xây dựng mở rộng cảng, cải tiến công nghệ xếp dỡ, thiết bị, ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển nguồn nhân lực và thay đổi, cải tiến tổ chức hoạt động của Cảng theo hướng hiệu quả, bộ máy gọn nhẹ. Dự kiến đến năm 2015 đạt sản lượng 20,5 triệu tấn, 1.400 Teu container và doanh thu trên 1.500 tỷ đồng.  

Hướng tới mục tiêu phát triển ổn định và bền vững, Cảng Hải Phòng sẽ xây dựng Tân Cảng Hải Phòng tại Đình Vũ không chỉ là cảng container tiêu chuẩn quốc tế hoàn chỉnh mà còn hướng tới mục tiêu “Cảng biển xanh” trong một tương lai gần.
Phát huy truyền thống đoàn kết, năng động, sáng tạo của các thế hệ công nhân Cảng đã được duy trì, hun đúc và phát huy trong suốt quá trình xây dựng và phát triển, với mô hình sản xuất mới, Cảng Hải Phòng sẽ tiếp tục giữ vững thương hiệu Cảng Hải Phòng - Cảng chủ lực của miền Bắc đất nước, tạo sự ổn định và phát triển cả bề rộng lẫn chiều sâu, tiếp tục đầu tư ra khu vực Lạch Huyện, giữ vai trò là doanh nghiệp Nhà nước nòng cốt hàng đầu trong khai thác cảng biển và dịch vụ hàng hải, góp phần thực hiện thành công Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 và những năm tiếp theo.