Những năm gần đây hệ thống cảng biển Hải Phòng không ngừng phát triển về số lượng và chất lượng, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội thời hội nhập. Chỉ trong vòng 10 năm, chiều dài cầu cảng đạt trên 7.200m (gấp 2 lần so với 20 năm trước), có 5 cầu cảng dài 900m đủ điều kiện tiếp nhận tàu 20.000 DWT,13 cầu cảng xếp dỡ container và hầu hết được trang bị hệ thống xếp dỡ chuyên dùng hiện đại (Cảng Chùa Vẽ và Cảng Đình Vũ). Vì vậy, sản lượng hàng hoá năm 2008 đạt trên 29 triệu tấn (gấp 10 lần trước thời kỳ đổi mới), sản lượng hàng container đạt 1,5 triệu TEU (gấp 20 lần so với 10 năm trước đây). Năng suất xếp dỡ đạt 5.000 – 10.000 tấn/tàu/ngày, làm giảm thời gian đỗ bến của tàu từ 1 – 5 ngày, các chủ hàng, chủ tàu giao nhận hàng hoá thông thoáng hơn, giảm nhanh hàng tồn đọng tại cảng.
Tuy nhiên theo chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH một thành viên Cảng Hải Phòng – Ông Dương Thanh Bình, trước đòi hỏi vô cùng lớn lưu thông hàng hoá, hệ thống cảng biển Hải Phòng vẫn chưa thể đáp ứng một cách tối đa bởi còn nhiều hạn chế. Nhìn rõ nhất, luồng vào cảng vẫn gặp trở ngại lớn, mặc dù đã được quan tâm đầu tư, cải tạo nhưng cũng chỉ đạt được -7.0m đối với luồng ngoài và -5.5m đối với luồng trong. Do không được duy tu, nạo vét thường xuyên nên luồng vào Cảng Đình Vũ hiện nay chỉ còn -5.6m trong khi thiết kế -7.0m cho tàu 20.000 DWT ra vào. Ngay việc quy hoạch cảng cũng rất nhỏ lẻ, nhiều cảng chỉ có 1-2 cầu tàu và nằm sâu trong sông Cấm khu vực có luồng cạn, thường gây ùn tắc giao thông. Bởi hạn chế của luồng ra vào cảng nên việc chọn nơi chuyển tải cho tàu là rất cần thiết. Những năm qua, Cảng Hải Phòng đã phải thực hiện phương án chuyển tải tại Vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh trong điều kiện chưa hoàn thành cảng trung chuyển quốc tế.
Trong điều kiện ấy, nhiều năm khu vực chuyển tải Hạ Long có vị trí quan trọng và đã góp phần vào việc sản xuất kinh doanh của các cảng tại khu vực Hải Phòng. Đặc biệt trong thời gian gần đây số lượng tàu có trọng tải lớn chuyên chở các mặt hàng phục vụ kinh tế khu vực phía Bắc, trong đó chủ yếu là các sản phẩn cho ngành công nghiệp như thức ăn gia súc, phân bón, ngành công nghiệp như máy móc thiết bị....yêu cầu phải sử dụng phương tiện xếp dỡ chuyên dùng của cảng cần phải tăng nhanh và Cảng Hải Phòng đã làm được theo yêu cầu đó. Thống kê của cảng Hải Phòng cho thấy, số lượng tàu thuyền có trọng tải trên 10.000 DWT phải chuyển tải trước khi cập cảng Hải Phòng chiếm trên 10% sản lượng và số lượng tàu cập cảng. Nhằm đáp ứng yêu cầu xếp dỡ hàng hoá phục vụ phát triển kinh tế xã hội khu vực phía Bắc, cảng Hải Phòng đã và đang vượt lên thử thách khó khăn để tăng trưởng sản xuất. Bởi vậy, việc tiếp tục được khai thác các điểm chuyển tải tại Hạ Long cho đến khi cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng đưa vào sử dụng sẽ là một thuận lợi lớn mà trước hết cảng Hải Phòng sẽ không gặp khó khăn nữa...
Ngày 23/07/2009 Bộ trưởng GTVT Hồ Nghĩa Dũng đã làm việc với UBND thành phố Hải Phòng và kiểm tra hiện trường dự án cảng cửa ngõ quốc tế. Sau khi khảo sát hiện trường, Bộ trưởng đã có ý kiến “Bộ GTVT, thành phố Hải Phòng phối hợp trao đổi với tỉnh Quảng Ninh để thống nhất các giải pháp hợp lý gia hạn thời hạn sử dụng khu chuyển tải tại Vịnh Hạ Long....” vì vậy, ngày 7/8/2009 lãnh đạo Bộ, Thành phố Hải Phòng và Tỉnh Quảng Ninh đã có cuộc trao đổi, làm việc xây dựng chương trình hợp tác, phát triển khai thác vùng cảng biển của Hải Phòng và Quảng Ninh từ nay đến năm 2015 với mục đích gắn kết hợp tác song phương cùng phát triển khai thác có hiệu quả vành đai kinh tế ven biển vịnh Bắc Bộ. Cơ bản các bên đã thống nhất “tạo mọi điều kiện thông thương hàng hoá phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của toàn khu vực và cả nước, đảm bảo quản lý nghiêm, chặt chẽ, không để gây ra ô nhiễm môi trường nhằm bảo vệ di sản thiên nhiên thế giới”.
Thực tế tại các vị trí HL2, HL3, HL4, HL5, HL 11, HL 12 và HL 15 trên Vịnh Hạ Long các tàu thuyền vào cảng biển Hải Phòng nhiều năm qua đang sử dụng chuyển tải và tránh bão có hiệu quả và luôn coi trọng bảo vệ môi trường. Đáng nói, việc duy trì khu vực chuyển tải đã hỗ trợ, phối hợp khai thác cảng mang lại kết quả tốt cho Cảng Hải Phòng và cảng Cái Lân. Trong tương lai khi cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng hoàn thành sẽ lại là sự phối hợp tối đa thông thương hàng hoá cho cả thành phố Hải Phòng và tỉnh Quảng Ninh. Vì thế, khó khăn trước mắt phải tìm được sự đồng thuận vì lợi ích chung. Theo Tổng Giám đốc cảng Hải Phòng – Ông Ngô Bắc Hà “bài toán chuyển tải đã cơ bản có lời giải: thống nhất kéo dài thời gian khai thác cho đến khi cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng đưa vào sử dụng...”, do đó thành phố Hải Phòng và tỉnh Quảng Ninh đã xây dựng một chương trình hợp tác phát triển tiềm năng, thế mạnh khu vực cảng biển trên nhiều lĩnh vực. Ngày 19/08/2009 Cảng Hải Phòng đã chính thức có văn bản gửi Bộ GTVT đề nghị Bộ xem xét, quyết định gia hạn thời hạn sử dụng khu chuyển tải vịnh Hạ Long cho đến khi điều kiện kỹ thuật cho phép Cảng Hải Phòng có thể tiếp nhận tất cả các tàu trọng tải lớn. Chỉ còn 3 tháng nữa thời hạn của quyết định số 44 có hiệu lực, nếu không sớm điều chỉnh cho phù hợp với thực tế phát triển kinh tế xã hội vùng duyên hải Bắc bộ, cả thành phố Hải Phòng và tỉnh Quảng Ninh sẽ lại gặp thêm nhiều khó khăn.
Nguồn: Theo Báo Hải Phòng - Số 1856 ngày 23/09/2009
Ảnh: Vũ Ngọc Lâm